طوايـــف ايـــلام
( شرح مختصري از طوايف ايلام )
1 – هيندميني : با لهجه اي شبيه به لري لرستان واقع در حد فاصل دره شهر و ايلام – شغل اصلي كشاورزي در كنار رود سيمره و دامداري در دامنه كبيركوه – شهر باستاني دره شهر نيز از نظر جغرافيايي در اين مجموعه قرا دارد .
2 – عليشروان پايين : بخشي از ايل عليشروان كه قسمت عمده آن بعد از كلم تا منطقه ميشخاص بسمت غرب ادامه دارد
3 – دوستان: يكي از طوايف بدره اي با 1 شهر و چند شهرك شامل بدره و شهرك ولي عصر (سرتنگ بهرام خاني ) و چندين روستا و ابادي از جمله منطقه خوش آب و هوي كلم
4 – جابري : در اطراف مقبره حضرت جابر (ع) و اطراف آن
5 – عليشروان بالا: از منطقه جابري تا دهستان ميشخاص شامل روستاهاي خوشقدم - چنارباشي – پاكل گراب – زيفل
6 – يكي از طوايف عليشروان به خدر سني معروف است
. ضمنا روستاي گوراب و چم گرداب و چم جنگل و بخش از رودبار و قاضي خان اصالتا عليشروان هستند اما از نظر تقسيمات كشوري جزء بخش شروان چرداول مي باشند.
6 – موسي : يك روستا با چندين ابادي و عشايري در دامنه كوه واقع در حد فاصل جابر و خوشقدم كه داراي باغهاي انار است.
7 – گنجه : يك منطقه باستاني و خوش اب و هوا در دامنه كبير كوه و در شرق چنارباشي
مجموع تمام آنچه كه ذكر شد معروف به ايل بدره اي است كه بزرگترين ايل در ايلام و ايران است كه از نظر وسعت و جمعيت از ايل بختياري نيز بزرگتراست.
بيشترين اثار باستاني استان ايلام در همين منطقه وجود دارد كه شامل شهر باستاني ماداگتو و عيلام و چنارباشي ميباشد .
ميشخاص:
ميشخاص ايل محسوب نميشود و يك دهستان است كه از چند آبادي در يك دره از جنوب به شمال كشيده شده است و وسعت ان از تمام مناطق كمتر است داراي يك دره سرسبز و خرم است و پوشيده از باغات ميوه و گردو ميباشد و زردآلوي آن معروف است .البته مردم ميشخاص به كشاورزي و دامداري معروف هستند و در منطقه صالح اباد معروف به هشت دانه نيز كشاورزي ميكنند .
اركواز ملكشاهي:
در حد فاصل ايل عليشروان و منطقه گرمسيري مرزي ايران و عراق قرار دارد و از تعداد زيادي ابادي و يك شهر بنام اركواز تشكيل شده است و شغل مردم بيشتر دامداري است ملكشاهي از يك سمت به كبيركوه و عليشروان و از سمت جنوب نيز به منطقه كرد يا زرين اباد منتهي ميشود و بقعه يك امامزاده بنام پيرمحمد مراد دهنده در آنجا وجود دارد و چند بقعه ديگر از جمله پير كتك نيز در ان ديار ميباشد.
شوهان :
يك طايفه بزرگ با فرهنگي متفاوت و لهجه اي مختلط از كردي و لري
در منطقه اي در حد فاصل ملكشاهي و كرد . شامل بخشي از مهران و چالاب و چنگوله و چندين روستاي ديگر مردم شوهان اكثرا به دامداري مشغول هستند.
كرد
يك طايفه بزرگ معروف به كرد يا كردلي كه در بخش هاي وسيعي از منطقه مرزي از حد فاصل شوهان تا منطقه مرزي دهلران قرار دارد و داراي زبان متفاوتي با بقيه و شبيه به لري هستند . كه داراي چندين روستا و شهرك و امامزاده ميباشد از جمله زرين اباد و ميمه و هويان و امامزاده هايي مانند حضرت صلاح الدين و ناصرالدين و فخرالدين و ابراهيم و ابراهيم قتال و ..
كه همگي از بزرگوران و داراي معجزات و بشارت مي باشند .
شيروان چرداول يا كلاه اباد
اين منطقه ايل محسوب نميشود و از چندين روستا و دو شهر تشكيل شده است شيروان يا كلاه اباد همانطور كه از اسم ان مشخص است از مردمي متفاوت تشكل شده كه هر كدام از منطقه اي به آنجا امده و بدليل شرايط مساعد به كشاورزي پرداخته اند از نظر وسعت و جمعيت بعد از بدره اي قرار دارد . و از شهر لومار كه مركز ان محسوب ميشود و روستاهاي گوراب و حسن گاوداري و عباس و روستاي باستاني سراب كلان تشكيل شده است كه البته چندين روستاي ديگر نيز دارد و بقعه متبركه حضرت امامزاده عباس (ع ) نيز در اين منطقه است و چند بقعه ديگر نيز مانند سايه علي و .. دارد . قسمت ديگر معروف به چرداول است كه خود از چندين روستا با مركزيت شهر سرابله تشكيل شده است . منطقه چرداول يك منطقه بزرگ و قابل كشاورزي و دامداري است و كارخانه سيمان ايلام در اين منطقه قرار دارد حدود چرداول تا منطقه لك ها تا سيمره كشيده شده است
در اين منطقه يك ايل بنام خزل وجود دارد كه لهجه اي مختلط با لك ها دارند منطقه خزل از چند روستا بسمت گردنه قلاچه و در امتداد شرق به غرب كشيده شده است و پوشش جمعيت زيادي دارد .
كلهر
منطقه ايوانغرب و روستاهاي اطراف كه داراي پوشش جمعيت متمركز است منطقه ايوان از نظر فرهنگي سابقه طولاني دارد و داراي مرديم با فرهنگ و متدين است و مردم اين ديار به كشاورزي و بعضا دامداري مشغول هستند ايوان داراي چندين روستاي پرجمعيت و فشرده ميباشد و در انجا بقعه يك امامزاده در دامنه كوه قرار دارد و از مناطق خوش آب و هوا محسوب ميشود در انتخابات مجلس ايوان نشان داد كه از اتحاد خوبي برخوردار است .
---------------------------
قيطول
در مناطقي مانند آبدانان و مورموري و چندين منطقه ديگر در حدفاصل دهلران و دره شهر زندگي ميكنند و بخشي از آنها نيز جزء ايل بدره محسوب مي گردند . منطقه ابدانان از نظر سطح علمي مقام بالائي در كشور دارد .
اركوازي
اركوازي با مركزيت شهر چوار يكي از ايلهاي بزرگ استان ايلام است و بدليل نزديكي به منابع نفت و گاز تنگه بيجار از نظر رونق اقتصادي در سطح بسيار خوبي قرار دارد . هم اكنون پالايشگاه گاز و پتروشيمي استان ايلام در اين منطقه واقع شده است . منطقه اركوازي بدليل نزديكي به شهر ايلام و اب و هواي مناسب محل خوبي براي توسعه صنعتي محسوب ميگردد . از نظر مسائل سياسي مردم اين منطقه از اتحاد خوبي برخوردار هستند و در انتخابات مجلس شوراي اسلامي چند دوره توانسته اند نمايندگان خود را به مجلس بفرستند .
لـــــك
لك كه از دو گويش كرد ي و لري تشكيل شده است در بخش هاي زيادي از لرستان و ايلام واقع شده است
حوزه جغرافيايي لك هاي ايلام و لرستان رودخانه سيمره محسوب مي گردد . جمعيت لك هاي استان ايلام نيز
قابل ملاحظه است . تا قبل از انقلاب لك ها از قوانين مدني خارج بودند و بصورت مستقل زندگي مي كردند اما با ظهور انقلاب اسلامي و مشاركت مردم لك در انقلاب هم اكنون اين مردم نقش بسيار زيادي در اداره كشور دارند و اين منطقه اكنون از مناطق امن كشور محسوب شده و وجود چند امامزاده بزرگوار از جمله امامزاده محمد رونق خوبي به اين منطقه داده است .